سردرد همی کرانیای حمله‌ای: علائم،انواع، تشخیص و درمان آن

همی-کرانیای-حمله-ای

سردردهای حمله‌ای یک نیمه جمجمه گروه نادری از سردردهای خوش خیم محسوب می‌شوند که از نظر بالینی شبیه سردرد خوشه ای هستند، ولی به درمان های معمول پیشگیری کننده کلاستر پاسخ نمی دهند.

علائم


سردردهای همی کرانیای حمله ای از نظر بالینی دارای خصوصیات مشابهی از نظر درد و علائم و نشانه های همراه با سردرد خوشه ای اند ولی از نظر زمانی کوتاه مدت تر و مکررتر هستند و به طور شایع تری در خانم ها بروز می کنند و به خوبی به درمان با ایندومتاسین پاسخ می دهند.

انواع


درد نیمه جمجمه ای حمله ای مزمن (CPH) با یک سیر بدون بهبودی، اولین نوع توصیف شده از این دسته دردهاست.

نوعی دیگر از سردرد همی کرانیای که با دوره های بهبودی همراه است نیز توضیح داده شده که تحت عنوان درد نیمه جمجمه ای حمله ادواری نامیده می شود. همی کرانیای حمله ای مزمن می تواند به دنبال همی کرانیای حمله ای ادواری ایجاد شود. گاهی پاسخ به ایندومتاسین ناقص است که می تواند ناشی از مصرف ناکافی ایندومتاسین باشد و در کل دوز 150 میلی گرم یا بیشتر به صورت خوراکی یا رکتال برای کنترل اولیه درد لازم است و سپس در ادامه، دوز پایین تری نیاز می باشد. یکی از تفاوت های مهم بین سردرد خوشه ای و سردردهای حمله ای نیمه جمجمه فقدان شیوع بالاتر آن در آقایان است. در حقیقت نسبت شیوع سردرد در خانم ها نسبت به آقایان 3 به 1 است. شروع معمولاً در بزرگسالی است، گرچه شروع آن در دوران کودکی نیز گزارش شده است

تفاوت همی کرانیای حمله ای مزمن و همی کرانیای حمله ای ادواری


وجود موارد مشابه فامیلی بیماری همی کرانیای حمله ای مزمن و همی کرانیای حمله ای ادواری در خانواده بسیار اندک است. در 21 درصد موارد، در فامیل مبتلایان شرح حال میگرن قطعی وجود دارد. تنها یک شرح حال فامیلی مثبت سردرد خوشه ای را داشته است. سردرد منحصراً یکطرفه و در اکثر بیماران بدون جابجا شدن به سمت مقابل است.

 حداکثر درد معمولاً در ناحیه ی چشم، شقیقه، ناحیه ماگزیلاری و ناحیه پیشانی است و در نواحی گردن، اکسی پوت و ناحیه رترواوربیت کمتر گزارش شده است. گاهی درد به شانه و بازوی همان سمت تیر می کشد. معمولاً درد به صورت ضرباندار، تیر کشنده و سوراخ کننده توصیف می شود و شدت آن از حد متوسط تا بسیار شدید و طاقت فرسا متفاوت است. همچنین در بین حملات بیماران از احساس نامطبوعی در محدوده درد شاکی اند، حین حملات درد، بیمار ترجیح می دهد به حالت نشسته، و بی حرکت قرار گیرد و یا در حالت دراز کش به شکل جنینی باشد، البته به ندرت بعضی بیماران مثل آنچه که در سردرد خوشه ای می بینیم مرتباً راه می روند.

در همی کرانیای حمله ای مزمن، حملات 40-1 بار در روز تکرار می شوند، با این حال تفاوت بسیار زیادی بین حملات عود وجود دارد. تکرار حملات خفیف از 14-2 بار در روز متفاوت است و حملات شدید 40-6 بار تکرار می شوند. اکثر بیماران 15 بار یا بیشتر حمله را در روز ذکر می کنند. حملات سردرد معمولاً بین 25-2 دقیقه (در محدوده بین 12-2 دقیقه) طول می کشند. در همی کرانیای حمله ای ادواری تعداد حملات روزانه بین 30-2 بار  در روز هستند که بین 30-3 دقیقه طول می کشند. طول دوره سردرد بین 2 هفته تا 5/4 ماه طول می کشد، در حالیکه دوره بهبودی 36-1 ماه طول می کشد.

هر دو وضعیت همی کرانیای مزمن و ادواری با سردردهای شدید ناتوان کننده ضرباندار یا سوراخ کننده که محدود به ناحیه شقیقه و چشم است و با علائم سیستم اتونوم در همان سمت مشابه با آنچه در سردرد حمله ای رخ می دهد، همراه هستند. هر دو همی کرانیا دارای تظاهرات مشابه می باشند که شامل سردردهای متعدد کوتاه مدت روزانه، حملات شباه، عود حملات با مصرف مشروبات الکلی و پاسخ کاملی به درمان با ایندومتاسین است. همی کرانیای حمله ای مزمن از نوع ادواری بواسطه الگوی زمانی درد متفاوت است. نوع ادواری با حملات مجزا و دوره های بهبودی مشخص می شود، در حالیکه نوع مزمن حملات به طور مزمن و بدون بهبودی ادامه می یابند.

 بنابراین همی کرانیای حمله ای ادواری با سردرد خوشه ای ادواری (ECH) قابل اشتباه است چون هر دو دارای دوره های فعال سردردهای ناتوان کننده ای هستند که چندین بار در روز عود می کنند، با اختلال اتونومیک همزمان در همان سمت درد همراه هستند و با دوره هایی از تسکین درد مجزا می شوند. هر دوی همی کرانیاهای حمله ای مزمن و ادواری ممکن است در حین خواب نیز رخ دهند و هر دو ممکن است با مصرف الکل تحریک و ایجاد شوند. همی کرانیای حمله ای دوره ای را می توان بواسطه تکرار بیشتر حملات، کوتاهتر بودن طول هر حمله سردرد و پاسخ دادن کامل آن به درمان با ایندومتاسین از سردرد خوشه ای ادواری تمیز داد. همی کرانیای حمله ای مزمن را نیز بایستی از سردرد خوشه ای مزمن افتراق داد.

تشخیص و درمان


بسیار مهم است که بیمار را مثل انواع دیگر سردرد، با دقت زیاد معاینه نموده و هر ضایعه ارگانیک و ساختاری را در کرد. هر بیمار با احتمال همی کرانیای حمله ای بیاستی یک تصویربرداری مغزی از جهت رد علل ثانویه سردرد داشته باشد. مقلدهای ساختاری سردرد همی کرانیای حمله ای مزمن عبارتند از آدنوم هیپوفیز پاراسلار، کیست ماگزیلاری، انفارکت اکسی پوت، گانگلیوسیتومای با منشأ حفره سلا، عفونت هرپس زوستر افتالمیک، مالفورماسیون های عروقی وریدی شریانی، مننژیومای سینوس کاورنوس، تومور لوب فرونتال و تومور پان کاست ریه. ام آر آی روش تصویر برداری انتخابی محسوب می شود که دارای حساسیت تشخیصی بسیار بیشتری از سی تی اسکن برای تشخیص تومور و مالفورماسیون های عروقی است.

بر طبق تعریف درمان همی کرانیای حمله ای مزمن به ایندومتاسین به طور کامل پاسخ می دهد. معمولاً درمان با (50 میلی گرم) ایندومتاسین هر 12 ساعت شروع می شود. در آنهایی که به صورت نسبی به درمان پاسخ می دهند برای پاسخ بهتر 200-150 میلی گرم روزانه ایندومتاسین تجویز می کنیم. اکثر بیماران به دوز 150 میلی گرم روزانه پاسخ برجسته ای می دهند و علائم سردرد کاملاً قطع می شود. معمولاً اثرات مفید درمان در عرض 48 ساعت اول دوز کافی ایندومتاسین حادث می شوند.

 بندرت و در معدودی از بیماران دوزهای بالایی تا 300 میلی گرم ایندومتاسین برای کنترل سردرد نیاز می باشد. در صورت فقدان پاسخ به ایندومتاسین بایستی احتمال وجود سردردهای مشابه با همی کرانیای حمله ای مزمن با علل ارگانیک زمینه ای را مطرح کرد. عوارض گوارشی مصرف دراز مدت ایندومتاسین مهمترین مشکل درمانی است. عوارض جانبی گوارشی را می توان به طور معمول با بلوک کننده های رسپتورهای هیستامین تیپ II، یا بلوک کننده های پمپ پروتون و پروستاگلاندین ها کنترل کرد. میزوپروستور با دوز 200-100 میلی گرم چهار بار در روز در پیشگیری از زخم های معده ناشی از داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی بسیار مفید است. بسیاری بیماران دچار همی کرانیای حمله ای مزمن نیاز به مصرف دراز مدت ایندمتاسین دارند.

آنهایی که مبتلا به همی کرانیای حمله ای دوره ای هستند، نیاز به درمان برای دوره های کوتاه دارند و بعضی بیماران می توانند ایندومتاسین خود را بدون عود سردرد قطع کنند. بعضی بیماران ناچارند به خاطر عوارض ایندومتاسین دارو را قطع کنند. اگر نتوان از ایندومتاسین برای درمان همی کرانیای حمله ای مزمن سود جست، مهارکننده های سیکلیک اکسیژناز در بعضی بیماران باعث تسکین درد می شوند. بعضی پزشکان دارای تجربیاتی از پاسخ مناسب به سلکوکسیب در بیمارانی هستند که نمی توانند مصرف ایندومتاسین را تحمل کنند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *